Konyaaltı'nda Roma Dönemi Zeytinyağı İşliği Tescillendi

Antalya'nın Konyaaltı ilçesinde, açık ocak işletmeciliği ve delme-patlatma yöntemlerinin öngörüldüğü kalker ocağı ruhsat sahası sınırında keşfedilen yeni mağara ve çevresindeki tarihi kalıntılar, doğal ve kültürel mirasın korunması tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Orman dokusu, mağara ve arkeolojik yapıların faaliyetlerden zarar görebileceği yönündeki uyarılar üzerine yapılan başvurular sonucunda, Geç Roma dönemine ait zeytinyağı işliği ve duvar kalıntıları tescil edilerek resmi koruma altına alındı. Mağaranın akıbeti için ise bölgedeki arkeolojik özelliklerin de dikkate alınması kararlaştırıldı.

Yeşil Vatan'da yayınlanan habere göre, eski Antalya Valiliği Kültür Varlıkları Birim Sorumlusu restorasyon uzmanı Cemil Karabayram, Hisarçandır Mahallesi'ndeki orman mülkiyetindeki 21922 ada 1 parselde bulunan mağaranın korunması amacıyla 23 Haziran tarihinde Antalya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne dilekçe verdi. Karabayram, mağara çevresindeki tarihi kalıntılar için ise Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na ayrı bir başvuru yaptı. Talepler, doğal oluşum ve arkeolojik kalıntılar açısından iki farklı koruma biriminin değerlendirmesine sunuldu.

İl Müdürlüğü'nün 27 Temmuz tarihli yazısında, mağaranın korunması talebinin Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu'nda ele alındığı belirtildi. Komisyon, 23 Temmuz tarih ve 1493 sayılı kararıyla mağaranın bulunduğu alan ve yakın çevresinde çok sayıda tescilli arkeolojik sit alanı olduğuna dikkat çekti. Bölgenin antik dönemlerden itibaren yoğun kültürel kullanıma sahne olduğu vurgulanarak, mağara içinde veya çevresinde henüz tespit edilmemiş taşınır ya da taşınmaz kültür varlıkları bulunabileceği kaydedildi. Kültürel mirasın korunması için öncelikle Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün görüşünün alınmasına oy birliğiyle karar verildi.

Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 25 Eylül tarih ve 22794 sayılı kararıyla, Hisarçandır Mahallesi'ndeki zeytinyağı işliği ve duvar kalıntıları tescil edildi. Kültür varlıkları envanterinde Geç Roma dönemine tarihlendirilen bu kalıntılar, birinci grup taşınmaz kültür varlığı olarak kaydedildi. Hazine mülkiyetindeki ormanlık alanda yer alan kalıntıların koruma alanı, koordinatlarıyla birlikte harita üzerinde belirlendi. Bu işlemle birlikte, kalker ocağı faaliyetleri nedeniyle zarar görmesinden endişe edilen tarihi yapılar için resmi koruma sınırları oluşturulmuş oldu.

Envanter fişinde, ormanlık alan içinde ana kayaya oyulmuş yuvarlak biçimli havuzu bulunan bir zeytinyağı işliğinin tespit edildiği ifade edildi. Zeytinlerin ezildiği bölümün tahribata uğradığı, ana kaya üzerinde farklı oyukların bulunduğu belirtildi. İşliğe entegre olduğu düşünülen, kayaya oyulmuş ahşap hatıl yuvası ile çevresinde kuru örgü tekniğiyle yapılmış duvar kalıntılarına rastlandı. İncelemelerde duvarların günümüze temel seviyesinde ulaştığı ve işliğin tahribata uğradığı belirlendi.

Kurul Müdürlüğü'nün 29 Eylül tarihli yazısıyla tescil kararı ilgili kurumlara gönderildi. Koruma alanında kalan taşınmazların kadastral bilgilerinin iletilmesi istendi. İşlemlerin ardından tapu kütüğünün beyanlar hanesine birinci grup koruma alanı şerhi konulması ve kararın maliklere tebliğ edilmesi gerektiği belirtildi. Bu adımlarla tarihi kalıntılara zarar verebilecek müdahalelerin önlenmesine yönelik koruma işlemleri somutlaştırıldı.

Bölgede Türkiye Mağaracılık Federasyonu üyeleri ve yerel gönüllülerin ilk inişinde, yeni mağaranın yaklaşık 14 metrelik dikey inişle başladığı görüldü. Mağara içinde damlataş oluşumları, sarkıtlar, odacıklar ve devam eden galeriler tespit edildi. Geyikbayırı Yaşam Platformu, mağaranın kalker ocağı ruhsat sahası sınırındaki konumunun risk yarattığını belirterek, mağara, orman dokusu, antik çiftlik ve yol kalıntılarının birlikte değerlendirilmesini talep etti. Tarihi kalıntıların tesciliyle çevredeki kültür varlıkları için koruma kararı alınırken, mağara sürecinde doğal ve arkeolojik değerlerin birlikte ele alınması yönünde adım atıldı.

TürkAta Haber Ajansı
Antalya Gündemi